चेन्नई, एम.ए. चिदंबरम स्टेडियम – क्रिकेटच्या इतिहासात असे काही सामने असतात जे एकाच वेळी दोन पिढ्यांची गोष्ट सांगून जातात. टी२० विश्वचषक २०२६ चा हा ३१ वा सामना अगदी तसाच होता. एका बाजूला १९ वर्षीय युवराज सामरा याने असं करून दाखवलं, जे टी२० विश्वचषकाच्या इतिहासात कोणीही केलं नव्हतं – सर्वात कमी वयात शतक ठोकून इतिहास रचला .
पण चेन्नईच्या चेपॉक मैदानावर दुसऱ्या बाजूला उभा होता ग्लेन फिलिप्स, ज्याने या इतिहासाला केवळ एक आकडा बनवून टाकले. त्याच्या स्फोटक खेळीने केवळ कॅनडाच्या स्वप्नांचा चुराडा केला नाही, तर किवी संघाला सुपर-८ मध्ये प्रवेश मिळवून दिला .
तुम्ही विचार करत असाल की चेन्नईमध्ये असं काय घडलं की संपूर्ण क्रिकेट विश्व आजही त्या सामन्याची चर्चा करतंय, तर चला टाकूया एक नजर त्या ऐतिहासिक संध्याकाळवर, जिथे फिलिप्सने पूर्ण ताकदीने धमाका केला.
सामनाविष्कार: जेव्हा दोन कथा एकमेकांना भिडल्या
गट डी मधील हा सामना आधीच खूप महत्त्वाचा होता. न्यूझीलंडला सुपर-८ मध्ये पोहोचण्यासाठी विजयाची गरज होती, तर कॅनडा आपला पहिला विजय शोधत होता. नाणेफेक जिंकून कॅनडाचा कर्णधार दिलप्रीत बाजवा याने प्रथम फलंदाजीचा निर्णय घेतला, जो त्या वेळी योग्य वाटत होता .
कॅनडाने २० षटकांत १७३ धावांचा मजबूत स्कोर उभा केला, ज्यात युवराज सामराने निर्भयपणे किवी गोलंदाजांची धुलाई केली. पण जेव्हा न्यूझीलंडने प्रत्युत्तराची खेळी सुरू केली, तेव्हा कॅनडाच्या कर्णधाराला कदाचित जाणीव झाली असेल की १७३ धावा पुरेशा नाहीत. विशेषतः जेव्हा ग्लेन फिलिप्स क्रीजवर असेल.
| संघ | पहिली डाव/लक्ष्य | बाद | प्रमुख योगदानकर्ते | निकाल |
|---|---|---|---|---|
| कॅनडा | १७३/४ (२० षटके) | ४ | युवराज सामरा (११०), दिलप्रीत बाजवा (३६) | पराभव (८ गडी राखून) |
| न्यूझीलंड | १७६/२ (१५.१ षटके) | २ | ग्लेन फिलिप्स (७६), रचिन रवींद्र (५९) | विजय; सुपर-८ मध्ये प्रवेश |
*तक्ता १: कॅनडा विरुद्ध न्यूझीलंड, टी२० विश्वचषक २०२६ चा धावफलक *
युवराज सामरा: ज्याने स्वप्न पाहिलं आणि साकार केलं
त्या दिवशी चेपॉकवर जे घडलं, ते समजून घेण्यासाठी प्रथम कॅनडाच्या डावाकडे पाहावं लागेल. खरं तर, या सामन्यात न्यूझीलंडचा कर्णधार मिचेल सँटनर आजारी होता आणि वेगवान गोलंदाज लॉकी फर्ग्युसन वैयक्तिक कारणांमुळे संघाबाहेर होता . याचा फायदा उचलण्यास उशीर झाला नाही.
१९ वर्षीय युवराज सामराने मॅट हेन्रीच्या पहिल्याच षटकातील शेवटच्या दोन चेंडूंवर चौकार ठोकून आपले इरादे स्पष्ट केले . सुरुवातीचे चार षटके तो थोडा शांत होता, पण पॉवरप्लेच्या शेवटच्या षटकात त्याने जेम्स नीशमची अशी फरफट केली की सगळेच हैराण झाले.
वादळापूर्वीचं शांतता
नीशमच्या त्या षटकात जे घडलं, ते शब्दात सांगणे कठीण आहे. सलग दोन डॉट बॉलनंतर सामराने हल्ला चढवला – फाइन लेगवर चौकार, मिडविकेटवर षटकार, सरळ ड्राइव्ह आणि मग अपर कट. एकाच षटकात १८ धावा . हे केवळ एक षटक नव्हतं, तर एक निवेदन होतं की तो मोठ्या व्यासपीठावर येऊन पोहोचला आहे.
सामराने ३६ चेंडूत अर्धशतक पूर्ण केले आणि मग तर जणू विक्रमांचाच पाऊस पडला . त्याने अवघ्या ५८ चेंडूत शतक ठोकून टी२० विश्वचषकाच्या इतिहासातील सर्वात तरुण शतकवीर होण्याचा मान मिळवला .
सामराचे विक्रमांचे पाऊस
१. सर्वात तरुण शतकवीर (१९ वर्षे, १४१ दिवस) – पाकिस्तानच्या अहमद शहजाद (२२ वर्षे) यांचा १२ वर्षे जुना विक्रम मोडीत काढला .
२. सहयोगी देशाचे पहिले शतक – टी२० विश्वचषकात शतक ठोकणारा पहिला गैर-कसोटी देशाचा फलंदाज .
३. स्पर्धेतील सर्वोच्च वैयक्तिक खेळी – ११० धावा, जी या विश्वचषकातील आतापर्यंतची सर्वोच्च खेळी आहे .
४. पूर्ण सदस्य देशाविरुद्ध सहयोगी देशाची सर्वोच्च धावसंख्या .
या खेळीनंतर सामरा म्हणाला, “मी तो क्षण जाणला होता. विश्वचषकासाठी पात्र ठरल्यापासून दररोज मी या व्यासपीठावर शतक ठोकण्याचं स्वप्न पाहिलं होतं” .
ग्लेन फिलिप्सचा धमाका: जेव्हा एका खेळीने संपूर्ण सामना पालटवला
१७४ धावांचा पाठलाग करताना न्यूझीलंडची सुरुवात चांगली झाली नाही. फिन ॲलन (२१ धावा) आणि टिम सीफर्ट (६ धावा) स्वस्तात बाद झाले आणि धावसंख्या ३० धावांवर २ बाद अशी झाली होती . कॅनडाच्या छावणीत जल्लोषाचं वातावरण होतं, त्यांना वाटलं की ते सामना परत जिंकू शकतात.
पण तेव्हा क्रीजवर आले ग्लेन फिलिप्स आणि रचिन रवींद्र. पुढे जे घडलं त्याला “वादळ” म्हणणंही कमीच ठरेल. फिलिप्सने क्रीजवर येताच आपले इरादे स्पष्ट केले. पॉवरप्लेनंतर त्याने गीअर बदलला आणि कॅनडाच्या गोलंदाजांची अशी धुलाई केली की सामना केवळ १५ षटकांतच संपला.
२२ चेंडूत इतिहास
फिलिप्सने साद बिन जफरविरुद्ध सलग दोन चौकार ठोकले, मग कर्णधार दिलप्रीत बाजवाला लॉग-ऑफवर षटकार ठोकला . अंश पटेलला तर त्याने चांगलंच लक्ष्य केलं. एकामागून एक दोन षटकार ठोकून तो १९ चेंडूत ३९ धावांवर पोहोचला. मग पुढच्याच षटकात पटेलवर सरळ षटकार ठोकताच त्याने अवघ्या २२ चेंडूत अर्धशतक पूर्ण केलं .
हा टी२० विश्वचषकात न्यूझीलंडकडून सर्वात वेगवान अर्धशतकाचा विक्रम आहे . या वादळासमोर कॅनडाचे गोलंदाज ठाम उभे राहू शकले नाहीत. फिलिप्सने एकूण ३६ चेंडूत ४ चौकार आणि ६ गगनचुंबी षटकार ठोकून नाबाद ७६ धावा केल्या .
रचिन रवींद्रची साथ
या संपूर्ण खेळीत रचिन रवींद्रने एक टोक सावरून धरलं. त्याने ३९ चेंडूत ४ चौकार आणि ३ षटकारांच्या मदतीने नाबाद ५९ धावा केल्या . दोघांनी मिळून तिसऱ्या विकेटसाठी नाबाद १४६ धावांची भागीदारी केली, जी केवळ ७३ चेंडूत झाली.
फिलिप्सने सामन्यानंतर या भागीदारीबद्दल सांगितलं, “प्रामाणिकपणे सांगायचं तर, रच आणि मी आमच्या प्रक्रियेवर लक्ष केंद्रित करत राहू इच्छित होतो आणि एका वेळी एक चेंडू घेऊ इच्छित होतो. त्यांनी काही लवकर बळी घेतले होते, ज्यामुळे आम्ही थोडे बॅकफूटवर आलो होतो. तिथून शांत राहणं आणि भागीदारी बांधणं महत्त्वाचं होतं” .
सामन्यानंतरच्या प्रतिक्रिया: एकाच सामन्यात दोन नायक
सामना संपल्यानंतर दोन चित्र स्पष्ट दिसत होती. एका बाजूला ग्लेन फिलिप्स ‘सामनावीर’ पुरस्कारासह चमकत होता, तर दुसऱ्या बाजूला युवराज सामराच्या डोळ्यात पाणी होतं, पण चेहऱ्यावर अभिमानही होता .
ग्लेन फिलिप्स: “आम्ही आमच्या प्रक्रियेवर लक्ष केंद्रित केलं”
सामनावीर निवडल्यानंतर फिलिप्स म्हणाला, “काही दिवस असे असतात जेव्हा चेंडू तुमच्या जोनमध्ये जास्त येतात आणि आज त्यापैकीच एक दिवस होता. आम्ही प्रत्येक चेंडूवर चांगले निर्णय घेण्याचा प्रयत्न केला. आणि जसजशी भागीदारी पुढे सरकत गेली, गती आपोआप निर्माण होत गेली” .
डॅरिल मिचेल: “युवराज सामराने सुंदर खेळी केली”
न्यूझीलंडच्या कार्यवाहक कर्णधार डॅरिल मिचेलनेही युवराज सामराचे जोरदार कौतुक केलं. तो म्हणाला, “त्याने अत्यंत सुंदर खेळी केली. माझ्या मते त्या पृष्ठभागावर, जी खूप चांगली खेळपट्टी वाटत होती, जेव्हा एखादा फलंदाज ११० धावा करतो तेव्हा त्यांना १७० धावांवर रोखणं ही आमच्या गोलंदाजांची मोठी कामगिरी होती. मी त्याच्यासमोर हॅट ऑफ करतो, त्याने खरोखरच शानदार खेळ दाखवला” .
युवराज सामरा: युवराज सिंहच्या नावाचा मुलगा
युवराज सामरा, ज्याचं नाव भारताच्या माजी दिग्गज युवराज सिंहच्या नावावर ठेवण्यात आलं आहे, त्याने या खेळीतून संपूर्ण जगात आपली ओळख निर्माण केली आहे . तो स्वतःच्या नावाच्या युवराज सिंहसारखं व्हायची इच्छा नसली तरी, त्याच्या या खेळीने त्याला भविष्यातील स्टार नक्कीच बनवलं आहे. फिलिप्सनेही त्याचं कौतुक करताना सांगितलं, “शानदार! तो चेंडू खूप स्वच्छ हिट करतो. त्याचं भविष्य खूप मोठं आहे” .
स्पर्धेवर परिणाम: सुपर-८ मध्ये किवी एंट्री, अफगाणिस्तान बाहेर
या विजयासहच न्यूझीलंडने गट डी मधून सुपर-८ साठी पात्रता मिळवली . दक्षिण आफ्रिका आधीच पात्र ठरला होता . या पराभवासहच कॅनडा स्पर्धेतून बाहेर पडला, पण त्याने जगाला एक नवा तारा नक्कीच दिला.
या पराभवाचा सर्वात मोठा फटका अफगाणिस्तानला बसला, जो २०२४ चा उपांत्य फेरीचा सहभागी होता. न्यूझीलंडच्या विजयाने अफगाणिस्तानला सुपर-८ च्या शर्यतीतून बाहेर काढलं .
सुपर-८ मध्ये काय आहे किवी संघाचं आव्हान?
फिलिप्सने सुपर-८ बद्दल सांगितलं की भारताविरुद्ध नुकतीच खेळलेल्या टी२० मालिकेने त्यांना खूप मदत केली आहे. “भारताविरुद्ध आमची चांगली तयारी होती आणि आम्ही तेथील परिस्थितीबद्दल खूप काही शिकलो. आम्हाला अनुकूल होणं भाग होतं. मला वाटतं पुढे सुपर-८ मध्ये जाण्यासाठी हे आमच्यासाठी खरोखरच चांगलं आहे” .
निष्कर्ष: जेव्हा षटकारांनी शतकाला मात दिली
क्रिकेटच्या या खेळात अनेकदा असं म्हटलं जातं की शतकं तर अनेक झळकावली जातात, पण संघाला जिंकवून देणारी खेळीच लक्षात राहते. चेन्नईच्या चेपॉक स्टेडियममध्ये १७ फेब्रुवारी २०२६ ची ती संध्याकाळ याचं ज्वलंत उदाहरण आहे.
युवराज सामराने ज्या अंदाजात शतक झळकावलं, ते येणाऱ्या दशकांपर्यंत लक्षात राहील. त्याने सिद्ध केलं की क्रिकेट हे केवळ मोठ्या देशांचं खेळ राहिलेलं नाही. पण ग्लेन फिलिप्सने त्याच मैदानावर हे सिद्ध केलं की मोठ्या व्यासपीठावर अनुभव आणि आक्रमकतेचा पर्याय नसतो.
फिलिप्सच्या २२ चेंडूत अर्धशतक आणि ३६ चेंडूत ७६ धावांच्या खेळीने केवळ न्यूझीलंडला सुपर-८ मध्ये पोहोचवलं नाही, तर क्रिकेट जगताला एक आणखी एक संस्मरणीय सामना दिला. चेन्नईने त्या दिवशी दोन हिरो पाहिले – एक ज्याने इतिहास रचला आणि दुसरा ज्याने त्या इतिहासाला मात देऊन दाखवली. आणि कदाचित हेच क्रिकेटचं सर्वात मोठं वैशिष्ट्य आहे.