महाराष्ट्र राज्यातील बांधकाम क्षेत्रात काम करणाऱ्या कामगारांसाठी शासनाने विविध कल्याणकारी योजना सुरू केल्या आहेत. या योजना महाराष्ट्र इमारत व इतर बांधकाम कामगार कल्याण मंडळ मार्फत राबवल्या जातात. या योजनांचा मुख्य उद्देश म्हणजे बांधकाम कामगारांना आर्थिक, शैक्षणिक आणि सामाजिक सुरक्षा प्रदान करणे.

बांधकाम कामगार योजना म्हणजे काय?
Maharashtra Building and Other Construction Workers Welfare Board (MBOCWW) मार्फत बांधकाम कामगारांसाठी विविध योजना राबवल्या जातात. या योजनांमध्ये आर्थिक सहाय्य, अपघात विमा, मुलांच्या शिक्षणासाठी शिष्यवृत्ती, विवाह सहाय्य, घरकुल सहाय्य इत्यादी सुविधा दिल्या जातात.
योजनेचे उद्दिष्ट
- बांधकाम कामगारांना सामाजिक सुरक्षा देणे
- आर्थिक मदत पुरवणे
- शिक्षण आणि आरोग्य सुविधा उपलब्ध करणे
- अपघात किंवा मृत्यूच्या परिस्थितीत सहाय्य देणे
कोण पात्र आहे?
- बांधकाम क्षेत्रात काम करणारे कामगार
- वय 18 ते 60 वर्षे
- किमान 90 दिवस बांधकाम काम केलेले असावे (मागील 12 महिन्यांत)
- महाराष्ट्र राज्याचा रहिवासी असावा
आवश्यक कागदपत्रे
- आधार कार्ड
- रहिवासी दाखला
- 90 दिवस कामाचे प्रमाणपत्र
- बँक पासबुक
- पासपोर्ट साइज फोटो
- मोबाईल नंबर
उपलब्ध प्रमुख योजना
- विवाह सहाय्य योजना
- शैक्षणिक शिष्यवृत्ती
- प्रसूती सहाय्य
- अपघात विमा
- घरकुल योजना
- साधनसामग्री सहाय्य
Step by Step ऑनलाइन नोंदणी प्रक्रिया
स्टेप 1: अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या




- अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या
- “कामगार नोंदणी” पर्याय निवडा
स्टेप 2: नवीन नोंदणी करा



- 👉 मोबाईल क्रमांक भरा
- 👉 OTP पडताळणी करा
- 👉 आधार क्रमांक प्रविष्ट करा
- 👉 लॉगिन आयडी तयार करा
स्टेप 3: अर्ज फॉर्म भरा



- 👉 वैयक्तिक माहिती भरा
- 👉 कामाचा प्रकार निवडा
- 👉 90 दिवसांचे काम तपशील द्या
- 👉 बँक खाते माहिती भरा
स्टेप 4: कागदपत्रे अपलोड करा




👉 आधार कार्ड अपलोड करा
👉 कामाचे प्रमाणपत्र अपलोड करा
👉 बँक पासबुक प्रत अपलोड करा
🔹 स्टेप 5: अर्ज सबमिट करा




- सर्व माहिती तपासा
- “Submit” बटणावर क्लिक करा
- नोंदणी क्रमांक जतन करा
नोंदणी झाल्यानंतर काय होते?
- कागदपत्र पडताळणी
- नोंदणी प्रमाणपत्र जारी
- योजनांसाठी अर्ज करण्याची पात्रता
योजना कशी वापरावी?
- लॉगिन करा
- इच्छित योजना निवडा
- आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा
- अर्ज सबमिट करा
मिळणारे लाभ (उदाहरण)
- विवाह सहाय्य – ₹30,000 पर्यंत
- शिष्यवृत्ती – ₹5,000 ते ₹25,000
- प्रसूती सहाय्य – ₹20,000 पर्यंत
- अपघात विमा – ₹2 लाख पर्यंत
महत्त्वाचे मुद्दे
⚠️ दरवर्षी नोंदणी नूतनीकरण आवश्यक
⚠️ कागदपत्रे अचूक असावीत
⚠️ चुकीची माहिती दिल्यास अर्ज रद्द होऊ शकतो
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. 90 दिवस कामाचे प्रमाणपत्र कसे मिळेल?
नियोक्ता किंवा स्थानिक प्राधिकरणाकडून प्रमाणपत्र घ्यावे.
2. नोंदणी फी आहे का?
नाममात्र शुल्क लागू असू शकते.
3. योजना रक्कम कशी मिळते?
DBT द्वारे थेट बँक खात्यात जमा होते.
निष्कर्ष
बांधकाम कामगार योजना ही महाराष्ट्रातील बांधकाम कामगारांसाठी सामाजिक आणि आर्थिक सुरक्षा देणारी महत्त्वपूर्ण योजना आहे. योग्य नोंदणी आणि कागदपत्रांसह अर्ज केल्यास विविध योजनांचा लाभ मिळू शकतो.
ही योजना कामगारांच्या कुटुंबाच्या भविष्याला सुरक्षित करण्यासाठी मोठा आधार आहे.
